صدای مقاومت ایران از حنجره «عقلانیت رضوی» | کرامت انسانی؛ پادزهر قلدرمآبی جهانی

دراین‌رابطه، گفت‌وگویی داشتیم با حجت‌الاسلام‌والمسلمین دکتر علی الهی خراسانی، مسئول دبیرخانه ملی کنگره، تا از چندوچون این رویداد بزرگ و چالش‌های برگزاری آن در شرایط فعلی جویا شویم:

آقای دکتر، بگذارید از شعار اصلی کنگره شروع کنیم. در شرایطی که منطقه درگیر تنش است، چرا «کرامت انسانی» به‌عنوان محور مقاومت انتخاب شد؟

ببینید، شعار «کرامت انسانی» یک انتخاب صرفاً اخلاقی نیست؛ این دقیقاً پاسخ ما به شرایط پیچیده و پرتنش امروز است. ما در برابر قلدران جهان، بر سر مقاومت کریمانه ایستاده‌ایم. هدف ما در کنگره جهانی حضرت رضا (ع) این است که باتکیه‌بر سیره و عقلانیت رضوی، صدای این مقاومت را از سطح احساسات محض به سطح یک گفتمان علمی و بین‌المللی ارتقا دهیم. حرف حساب ما این است که صلح پایدار تنها در سایه عدالت و حفظ کرامت انسان‌ها ممکن است و میراث امام رضا (ع) دقیقاً همان الگوی جامعی است که جهان امروز تشنه آن است.

چقدر در جذب نخبگانی که لزوماً مسلمان نیستند موفق بوده‌اید؟ آیا این پیام فراتر از مرز‌های مذهبی هم شنیده شده؟

خوشبختانه بله. ما در این دوره شاهد مشارکت پژوهشگرانی هستیم که حتی مسلمان نیستند؛ اما حول محور اخلاق و عدالت با ما هم‌کلام شده‌اند. این نشان‌دهنده ظرفیت عظیم گفتمان رضوی است که از مرز‌های جغرافیایی و دینی عبور می‌کند. این کنگره به‌واقع به بستری برای یک گفت‌وگوی واقعی میان‌فرهنگی تبدیل شده است.

به‌هرحال شرایط جنگی و محدودیت‌های دیپلماتیک بر رفت‌وآمد‌های بین‌المللی اثر می‌گذارد. دبیرخانه برای این موضوع چه تدبیری داشته است؟

بله، قطعاً شرایط منطقه بی‌تأثیر نبوده، اما ما این چالش را به یک فرصت تبدیل کردیم. با تقویت زیرساخت‌های نوین، وبینار‌های تخصصی و پنل‌های مجازی را گسترش دادیم. جالب است بدانید که امکان ارسال و داوری آنلاین مقالات نه تنها ارتباط ما را با جهان قطع نکرد، بلکه در مواردی باعث تقویت و سهولت رابطه علمی با پژوهشگران خارجی شد.

آیا در مقالات رسیده هم ردی از تحولات اخیر و موضوع «مقاومت» دیده می‌شود؟

آثار قابل‌توجهی داریم که به موضوعاتی مثل ایستادگی در برابر ظلم پرداخته‌اند. نکته کلیدی این مقالات این است که ثابت می‌کنند «مقاومت» در اندیشه رضوی، صرفاً یک تاکتیک سیاسی نیست؛ بلکه ریشه در یک مسئولیت اخلاقی و حق کرامت انسانی دارد.

آقای دکتر، ما در این مسیر داغدار رهبر شهیدمان بودیم. دبیرخانه چگونه میراث فکری ایشان را در حوزه معارف رضوی دنبال می‌کند؟

تأکیدات ایشان بر تولید علم و آن نگاه تمدنی که به معارف رضوی داشتند، چراغ راه ماست. ما تلاش کردیم با تعریف محور‌های علمی مسئله‌محور، این نگاه تمدنی را زنده نگه داریم. هدف ما این است که پژوهش‌ها فقط در کتابخانه‌ها نماند و به جریانی برای شکل‌گیری تمدن نوین اسلامی تبدیل شود.

پیام کلی برگزاری این کنگره در این بازه زمانی خاص را چه می‌دانید؟ خصوصاً باتوجه‌به اینکه احتمالاً زمان برگزاری به دلیل شرایط جنگی کمی جابه‌جا شود.

پیام ما روشن است؛ ایران اسلامی علی‌رغم همه فشار‌ها و جنگ‌های ظالمانه، هرگز از مسیر توسعه علمی و گفتگوی فرهنگی عقب‌نشینی نمی‌کند. برگزاری این کنگره نماد ثبات فرهنگی و اقتدار علمی ماست. البته همان‌طور که اشاره کردید، احتمالاً برگزاری مراسم نهایی پس از ایام جنگ و با کمی تأخیر نسبت به زمان اولیه خواهد بود تا در فضایی مناسب‌تر میزبان میهمانان باشیم.

به‌عنوان سؤال پایانی از شما که استاد علوم اسلامی هستید و پژوهشگر سیره ائمه اطهار (ع)، یک‌لحظه تصور کنیم اگر همین امروز امام رضا (ع) در میان ما بودند، مهم‌ترین توصیه ایشان به ما چه بود؟

به گمان ما، مهم‌ترین توصیه ایشان مقاومت هم‌افزا و اتحاد بود. ایشان یقیناً بر ایستادگی در برابر ظالمان از مسیر روشنگری و عقلانیت تأکید می‌کردند. مقاومتی که در آن مردم با گفت‌و‌گو و پذیرش یکدیگر، در کنار هم متحد می‌شوند تا در برابر هجوم بیگانه سد محکمی بسازند.